Podstawy genetyki umaszczenia rasy musi znać każdy hodowca. Samo przewidywanie kolorów wśród cocker spanieli angielskich jest jednak dość proste. Jakie kolory wyjdą z połączenia konkretnych psów w przypadku jednomaścistych psów?
Kolory jednomaściste
W tym artykule skupimy się na cockerach o
umaszczeniu jednolitym. To właśnie takie znajdują się w naszej hodowli i to kolory
potomstwa takich psów będziemy przewidywać. Cocker spaniele angielskie to rasa,
w której mogą pojawiać się naprawdę przeróżne barwy, jednak my skupiamy się na
tych „podstawowych”.
Wśród kolorów jednomaścistych możemy znaleźć psy czarne i czarne podpalane oraz złote – to barwy, które posiadamy w hodowli. Ponadto występuje też umaszczenie czekoladowe i czekoladowe podpalane. Chociaż posiadamy w swojej hodowli zwierzęta po rodzicach o takich kolorach (POLLYANA Wrzeciono Czasu, Francini’s LA VIE EST BELLE) to w tej chwili nie planujemy takich szczeniąt. Dlaczego? Wyjaśnimy to w dalszej części artykułu.
Dawniej istniała też maść sobolowa. Psy posiadające ją miały ciemną (czarną) zewnętrzną okrywę i jasny podszerstek: przypominały psy podpalane bez wyraźnej linii pomiędzy kolorami. W naszej hodowli można znaleźć tę maść w rodowodzie Pollyany.
Czarny i złoty spaniel
Kolory czarny i złoty uchodzą za te
najbardziej podstawowe w rasie. Za pierwszy z nich odpowiada gen dominujący, a
za drugi – recesywny.
Co to w praktyce oznacza? Przede
wszystkim: dwa złote psy zawsze dadzą pełny złoty miot. Nie słyszeliśmy, aby w
praktyce pojawił się wyjątek od tej reguły, choć niektóre ze źródeł podają, że
czasem taki może się pojawić. Jeśli jednak interesująca nas hodowla pokazuje
planowany miot, w którym matka i ojciec mają umaszczenie złote, możemy być
praktycznie pewni, że wszystkie szczenięta odziedziczą kolor po rodzicach.
Połączenie dwóch czarnych psów jest nieco
bardziej skomplikowanym przypadkiem. Zależnie od tego, jakie mają geny
recesywne, mogą dać różne barwy. Na razie skupmy się jednak tylko na umaszczeniu
czarnym i złotym.
Czarny „dominant”
Jeśli przynajmniej jeden ze skojarzonych
ze sobą psów nie posiada innych genów, cały miot na pewno będzie także czarny. Sytuacja
jednak ma się inaczej, gdy dwójka rodziców ma złoty gen recesywny. W takiej
sytuacji na świat przyjdą złote i czarne szczenięta, z 50% szans na każdy z
tych kolorów.
Jak bez badań rozpoznać, czy czarny pies
przenosi kolor złoty? Warto spojrzeć na jego rodziców. Jeśli jeden z nich ma
umaszczenie złote, pies na pewno będzie przekazywał tę barwę. Inaczej sytacja
ma się w przypadku, w którym dwójka rodziców ma umaszczenie czarne (ewentualnie
z podpalaniem). Wtedy zweryfikować genetykę psa możemy tylko przez badania, lub
(bez stuprocentowej pewności) przez jego rozmnożenie.
A co wyniknie z połączenia czarnego i złotego zwierzęcia? Jeśli czarny pies nie będzie miał genu recesywnego, cały miot okaże się czarny. Jeśli jednak go posiada, mamy ponownie 50% szans na uzyskanie obydwu maści.
Co z podpalaniem?
Za podpalanie (niezależnie, czy pies
bazowo jest czarny, czy czekoladowy) odpowiada gen recesywny, podobnie jak w
przypadku psów złotych. Może się on ujawnić w kilku różnych sytuacjach.
W chwili, w której połączymy dwa psy z
podpalaniem cały miot okaże się także podpalany. Chyba, że psy są też nosicielami
genu złotego: wtedy możemy oczekiwać miotu w dwóch kolorach.
Dwa czarne psy mogą też dać statystycznie 50%
podpalanego miotu, o ile obydwa posiadają ten gen. Jeśli przenoszą też barwę
złotą, mogą dać bardzo kolorowy miot. Przykładem może być miot „C” z naszej
hodowli, w którym uzyskaliśmy maści: złotą, czarną, czekoladową, czarną
podpalaną i czekoladową podpalaną.
Maść czekoladowa
Ta maść – choć wielu bardzo się podoba – nie
jest przez nas szczególnie pożądana, ponieważ gen za nią odpowiedzialna często
rozjaśnia do koloru brązowego nosy i oblamówki oczu złotych szczeniąt. To jeden
z głównych powodów, dla którego w tej chwili z niego zrezygnowaliśmy.
Przy okazji jest też kolorem najbardziej „skomplikowanym”
pod kątem genetycznym. Wprawdzie jeśli połączymy dwa czekoladowe psy to za
każdym razem uzyskamy właśnie tę maść, ale problem zaczyna pojawiać się, gdy
chcemy krzyżować ze sobą różne umaszczenia.
Pies czekoladowy i złoty, w chwili, w
której suka nie posiada genu czekoladowego, dadzą razem tylko czarne
szczenięta. Jeśli jednak obydwa psy mają „w swojej krwi” taką właśnie barwę
szczenię może posiadać brązowy pigment, zamiast czarnego (zakładając brak genu
czarnego u psa czekoladowego).
Brązowy pigment u psa oznacza, że jeśli w
przyszłości połączy się go z psem czekoladowym, cały miot będzie miał taki
właśnie kolor.
To tylko część z możliwych wariantów,
jakie mogą wystąpić w przypadku umaszczenia czekoladowego. Jak widać,
przysparza on najwięcej trudności, szczególnie z powodu brązowego, niepożądanego
pigmentu, jaki przenosi na kolor złoty.
Jakie szczenięta można przewidywać u nas?
W przypadku naszej hodowli, skupiamy się na trzech barwach: złotej, czarnej i czarnej podpalanej. W tej chwili nasz Amber jest nosicielem maści podpalanej. Pozostałe nasze reproduktory są nosicielami jedynie maści złotej.
W ramach ciekawostki możemy dodać jedynie,
że najprawdopodobniej nasza Bella (Francini’s LA VIE EST BELLE) nie przenosi
koloru złotego, gdyż poprzedni miot dała nam zupełnie czarny mimo krycia psem
złotym. Na pewno posiada jednak gen podpalania oraz gen czekoladowy.
Gdzie przeczytać więcej?
Wszystkich zainteresowanych większą dawką bardziej profesjonalnej wiedzy na temat umaszczenia cocker spanieli odsyłamy do dostępnego w sieci artykułu Janusza Michalskiego pt. „Genetyka umaszczeń Angielskich Cocker Spanieli”.